پیشگیری از ابتلا به سنگ کیسه صفرا (Gall-Stone)

آیا سنگ کیسه صفرا قابل پیشگیری است؟

این بیماری به تشکیل سنگ های کریستالی کوچک در کیسه صفرا اطلاق می شود. بطور تیپیک رسوب کلسیم و کلسترول، هسته ی اصلی سنگ کیسه صفرا را تشکیل می دهد. وجود سنگ در کیسه صفرا غالبا بدون علامت است، ولی با انسداد مجرای کیسه صفرا (سیستیک داکت) می تواند سبب درد، التهاب و عفونت های شدید در بیمار شود.

اگر چه راه مطمئنی برای پیشگیری قطعی از ایجاد سنگ کیسه صفرا وجود ندارد، ولی توصیه های تغذیه ای و انتخاب سبک زندگی مناسب و بهداشتی، شانس ابتلا به این بیماری را کمتر می کند.

 

پیشگیری از ابتلا به سنگ کیسه صفرا با انتخاب رژیم غذایی مناسب:

اجتناب از خوردن چربی های اشباع شده:

جنس حدود ۸۰ در صد سنگ های کیسه صفرا کلسترولی است. اشباع شدن کلسترول در مایع صفراوی منجر به تشکیل کریستال های کلسترولی شده و هسته ی اولیه ی سنگ کیسه صفرا را ایجاد می کند. بنا براین با کاهش خوردن چربی های اشباع شده شانس ابتلا به صورت محسوسی کمتر می شود. مواد غذایی که کلسترول بالا دارند شامل گوشت قرمز، سوسیس، کالباس، غذای چرب، پیتزا، کره و غذاهای سرخ کردنی است.

مصرف چربی های غیراشباع شده در رژیم غذایی:

خوردن چربی های اشباع شده سبب تشکیل سنگ می شود. پرهیز از آن و جایگزینی با چربی های غیر اشباع شده، به دلیل خالی نگه داشتن کیسه صفرا باعث کاهش میزان ابتلا به سنگ می شود.

خوردن روزانه دو قاشق غذاخوری روغن زیتون شانس ابتلا به سنگ کیسه صفرا را کاهش می دهد.

آووکادو نه تنها یک منبع چربی مفید برای انسان است بلکه جذب مواد غذایی مفید از دستگاه گوارشی را تسهیل می کند.

استفاده ازدانه های گیاهی، کدوحلوایی، روغن آفتاب گردان و دانه کنجد در رژیم غذایی سبب کاهش سطح کلسترول می شود.

خوردن آجیل نیز میتواند باعث کاهش سطح کلسترول خون شود.

مصرف گوشت ماهی منجر به کاهش سطح کلسترول و افزایش امگا ۳ می شود.

 

گنجاندن مواد حاوی فیبر فراوان در برنامه ی غذایی:

مطالعات متعدد بیانگر این واقعیت است که شانس ابتلا به سنگ کیسه صفرا در افرادی که رژیم غذایی پر فیبر دریافت می کنند، به میزان چشمگیری کاهش می یابد. البته خوردن مواد فیبردار علاوه بر اثر مطلوب آن در پیشگیری از سنگ کیسه صفرا، تاثیر بسیار مفیدی در عملکرد دستگاه گوارش دارد.

خوردن میوه تازه و گوجه فرنگی همراه با پوست و نیز مصرف سبزیجات فراوان توصیه می شود. استفاده از غلات مانند گندم و جو علاوه بر افزایش دریافت فیبر، اثر مطلوبی در کاهش سطح کلسترول خون دارد. خوردن انواع لوبیا با توجه به فراوانی فیبر درآن، ازمیزان ابتلا به سنگ کیسه صفرا می کاهد. به علت فراوانی فیبردر برنج قهوه ای نسبت به برنج سفید، خوردن آن را بیشتر توصیه می کنند. مصرف دانه های گیاهی و آجیل با توجه به فیبر فراوان نقش پیشگیری در ایجاد سنگ کیسه صفرا داشته، در عین حال اثرات مفیدی در کاهش کلسترول خون دارد.

نوشیدن آب فراوان در روز:

نوشیدن زیاد آب باعث رقیق شدن مایعات بدن و دفع سموم آن می شود. در یک فرد بالغ نوشیدن ۸ لیوان آب در ۲۴ ساعت توصیه می شود.

تغییر سبک زندگی:

انجام ورزش منظم به علت پیشگیری از چاقی سبب کاهش میزان ابتلا به سنگ کیسه صفرا می شود. مطالعات نشان داده است که وزن مناسب و ورزش منظم اثر پیشگیرانه دارد. البته کاهش وزن پر شتاب و ناگهانی می تواند فرد را مستعد ابتلا به سنگ کیسه صفرا کند. کاهش وزن مجاز، یک تا دو پوند در هفته است. برای پیشگیری از این بیماری، بر تغذیه ی منظم و حذف نکردن وعده های غذایی در طول روز تاکید شده است .

علائم سنگ کیسه صفرا را یاد بگیرید:

با داشتن سبک زندگی مناسب و تغذیه ایده آل هم امکان ابتلا به سنگ کیسه صفرا وجود دارد. بنابراین باید علائم مربوط به آن را بدانید. سنگ کیسه صفرا اغلب بدون علامت است ولی در صورت وجود علائم زیر به پزشک خود مراجعه کنید:

درد ناگهانی و سریع در قسمت فوقانی و راست شکم، درد نسبتا شدید قسمت میانی شکم با انتشار به شانه ی راست، تهوع و استفراغ، ناراحتی های گوارشی مانند نفخ، پرگازی وسوهاضمه. گاهی علائم شدیدتر بوده و ویزیت اورژانسی و انجام اقدامات تشخیصی و درمانی ضرورت پیدا می کند. این علائم شامل زردی، تب و درد شدید شکمی است.

ویزیت پزشک معالج:

اگر علائم بالینی مربوط به سنگ کیسه صفرا بروز کند، باید به پزشک مراجعه نمود. شرح حال بیمار گرفته شده و معاینه فیزیکی انجام می شود. معمولا آزمایش خون، سونوگرافی و آندوسکوپی برای تشخیص صورت می گیرد.

راهکارهای درمانی:

سه مسیر درمانی برای سنگ کیسه صفرا وجود دارد.  صبر و انتظار در بیماران بدون علامت که حدود یک سوم تا یک دوم مبتلایان به سنگ کیسه صفرا را تشکیل می دهند. درمان غیر جراحی، دارویی و استفاده از سنگ شکن به علت احتمال عود زیاد معمولا توصیه نمی شود.  جراحی باز یا لاپاراسکوپیک، درمان مناسب برای بیماران علامت دار است. تنها عارضه ی برداشتن کیسه صفرا همراه با سنگ داخل آن، گاهی اسهال است که معمولا خودبه خود و یا با درمان دارویی کنترل می شود.  

 

 

 

 

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*